2019-08-08

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł na korzyść zespołu Kraftwerk w 20 letnim sporze o prawa autorskie. Rozstrzygnięcie tej sprawy niesie ze sobą potencjalnie duże konsekwencje związane z wykorzystaniem i licencjonowaniem sampli, a więc krótkich fragmentów utworów muzycznych, w przemyśle muzycznym.
 
Sprawa dotyczy wykorzystania dwusekundowej sekwencji perkusji z utworu Kraftwerk z 1977 roku "Metall auf Metall", którą producenci muzyczni Moses Pelham i Martin Haas zapętlili w utworze Sabriny Setlur z 1997 roku "Nur Mir”.

Założyciele zespołu Kraftwerk -  Ralf Hütter i Florian Schneider-Esleben, od początku twierdzili, że producenci nie mieli pozwolenia na wykorzystanie sampla i pod koniec lat 90. wszczęli postępowanie sądowe, domagając się odszkodowania i zakazu wykonywania piosenki.  

Od tego czasu sprawa toczyła się w niemieckich sądach (w tym dwukrotnie przed Federalnym Trybunałem Sprawiedliwości) zanim została skierowana do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

Po 20 latach TSUE wydał wyrok, w którym orzekł, że pobranie próbki nagrania dźwiękowego, nawet w bardzo krótkiej sekwencji, należy uznać za reprodukcję pierwotnego utworu i w związku z tym jej wykorzystanie wymaga zgody producenta fonogramu. TSUE przewidział jednak pewien wyjątek mówiący o tym, że wykorzystanie zupełnie zmodyfikowanego sample, który nie jest podobny do oryginału nie wymaga zgody producenta fonogramu. 
 
Co to oznacza dla zespołu Kraftwerk? Sprawa nie została jeszcze rozstrzygnięta, ponieważ spór ten wraca teraz do niemieckiego Federalnego Trybunału Sprawiedliwości. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę, że dwusekundowa próbka "Metall auf Metall" jest wyraźnie rozpoznawalna w "Nur Mir" i odgrywa kluczową rolę w jego charakterystycznej perkusji, byłoby wielkim zaskoczeniem gdyby niemiecki sąd nie orzekł naruszenia praw producenta fonogramu. 

2019-08-06

1 marca 2020 r. wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu spółek handlowych wprowadzająca do polskiego porządku prawnego nową formę spółki handlowej mającą szczególne znaczenie dla przedsięwzięć typu „start-up”. 

Prosta Spółka Akcyjna (w skrócie PSA), bo o niej mowa, ma być wyjściem naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców i umożliwić rozwój startupów w Polsce na większą niż dotąd skalę. Celem nowelizacji jest takie ukształtowanie środowiska prawnego aby pozyskanie kapitału na rozwój działalności było łatwiejsze.

Prosta Spółka Akcyjna będzie stanowić odrębny, trzeci typ spółki kapitałowej. Ma ona łączyć  zalety spółki osobowej z mocnymi stronami spółki kapitałowej. Cechą upodabniającą PSA do spółek osobowych jest przede wszystkim możliwość wnoszenia wkładu w postaci pracy lub usług. Z drugiej strony, PSA będzie posiadać rozbudowany mechanizm pozyskiwania kapitału w drodze emisji akcji. PSA będzie miała charakter niepubliczny w związku z tym akcje tej spółki nie będą mogły być wprowadzane ani dopuszczane do zorganizowanego obrotu na rynku regulowanym. Nowością będzie to, że same akcje będą oderwane od kapitału akcyjnego, a więc nie będą stanowiły ułamka tego kapitału. Akcje będą niepodzielne. Żeby powstała PSA niezbędne będzie pokrycie kapitału akcyjnego wkładem o wartości co najmniej 1 złotego. 

Oznacza to, że przyjęto model, w którym tworzone są akcje bez wartości nominalnej (akcje „beznominałowe”). W efekcie kapitał akcyjny stanowi nowy rodzaj kapitału podstawowego, który nie jest kapitałem zakładowym w rozumieniu występującym dotychczas w spółkach z o.o. i akcyjnej. W praktyce jest to daleko idąca liberalizacja obowiązujących dotychczas zasad. 

Nowym rozwiązaniem jest też możliwość wykreślenia PSA z rejestru przedsiębiorców bez prowadzenia likwidacji, jeżeli zostanie podjęta uchwała walnego zgromadzenia podjęta kwalifikowaną większością 3/4 głosów przy 50% quorum przewidująca przejęcie całego majątku spółki przez oznaczonego akcjonariusza (akcjonariusza przejmującego) z obowiązkiem zaspokojenia wierzycieli i pozostałych akcjonariuszy. Sąd rejestrowy ma rozstrzygać o dopuszczalności przejęcia majątku przez akcjonariusza. 

Projekt ustawy i sama koncepcja Prostej Spółki Akcyjnej budziły wiele kontrowersji. W szczególności, niektórzy prawnicy kwestionowali to, czy spółka akcyjna z założenia przeznaczona dla skomplikowanych i dużych przedsięwzięć biznesowych w ogóle nadaje się do stworzenia prostej spółki dla nowych i obarczonych ryzykiem działalności. Krytycy tego rozwiązania większy potencjał w tym zakresie dostrzegają w modyfikacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. 

Warto zaznaczyć, że na świecie funkcjonują podobne rozwiązania, choć model przyjęty przez polskiego ustawodawcę różni się od swoich pierwowzorów. Tytułem przykładu, warto wskazać, na: francuską uproszczoną spółkę akcyjną (SAS), niemiecką uproszczoną spółkę z o.o. (UG), zreformowaną holenderską spółkę z o.o. (B.V.) W doktrynie można spotkać różne opinie na ich temat. Nie należy zapominać, że w istocie start – up to przedsięwzięcie wysokiego ryzyka i w większości wypadków mimo wszystko kończy się niepowodzeniem. To, czy nowa forma prawna spełni pokładane w niej nadzieje, okaże się w praktyce.

2019-08-02

W dniu 24 lipca 2019 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta wprowadza kompleksowe zmiany mające na celu przede wszystkim przyśpieszenie postępowania cywilnego

W ramach realizacji tego założenia, wprowadzono m.in. instytucję posiedzenia przygotowawczego mającego na celu ugodowe załatwienie sprawy. W przypadku gdy nie będzie to możliwe, sporządzony zostanie plan rozprawy przy udziale stron, mający na celu zaplanowanie całego postępowania, w tym kolejności przeprowadzenia dowodów oraz kolejnych terminów rozprawy. Przyśpieszeniu postępowania ma również służyć wprowadzenie obowiązkowej odpowiedzi na pozew pod rygorem wydania wyroku zaocznego. Ustawa wprowadza ponadto nowe regulacje w zakresie zasad doręczania korespondencji stronie pozwanej zobowiązujące powoda do doręczenia danego pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika, w przypadku gdy nie odbierze on korespondencji z sądu.

Nowelizacja ma również na celu przeciwdziałanie nadużywaniu prawa, m.in. poprzez ograniczenie podnoszenia zarzutu potrącenia. Jeśli wierzytelność nie będzie wynikała z tego samego stosunku prawnego, co wierzytelność dochodzona pozwem, zarzut potrącenia będzie można podnieść tylko wtedy, gdy wierzytelność pozwanego będzie udowodniona dokumentem nie pochodzącym wyłącznie od pozwanego. Ponadto ustawa zawiera rozwiązania ograniczające praktykę wnoszenia ciągu wniosków o wyłączenie sędziego, ustanowienie pełnomocnika z urzędu, sprostowanie, uzupełnienie czy też wykładnię wyroku, jak również ciągu zażaleń oraz tzw. pozwów oczywiście bezzasadnych. W przypadku stwierdzenia nadużycia prawa strona może zostać obciążona grzywną oraz obowiązkiem zwrotu kosztów w części większej niż wskazywałby wynik sprawy.

W zakresie postępowania odwoławczego ważną zmianą jest konieczność złożenia odpłatnego wniosku o uzasadnienie wyroku w przypadku wniesienia środka zaskarżenia. Niemniej jednak w przypadku późniejszego wniesienia środka zaskarżenia, opłata w wysokości 100 zł będzie zaliczana na poczet opłaty od tego środka. Ustawodawca zdecydował się również na przeniesienie postępowania dotyczącego kontroli formalnej apelacji w całości do sądu odwoławczego. 

Uchwalona ustawa przywraca odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych, które zniknęło z kodeksu w 2012 r. Będzie się ono charakteryzowało większym rygoryzmem polegającym m.in. na tym, że dowód ze świadków będzie dopuszczony jedynie po wyczerpaniu innych środków dowodowych. Wprowadzono również nową instytucję, tj. umowę dowodową, w której strony będą mogły umówić się o wyłączenie określonych dowodów w postępowaniu w sprawie z określonego stosunku prawnego powstałego na podstawie umowy. W konsekwencji tych zmian traci moc ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych.

Nowela z 4 lipca 2019 r. wprowadza również wiele zmian do ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Oprócz wspomnianej odpłatności wniosku o uzasadnienie wyroku, wprowadzono wyższe limity opłat. I tak, opłata stała w sprawach o prawa niemajątkowe nie będzie mogła być wyższa niż 10.000 zł, zamiast dotychczasowych 5000 zł. Ustawa wprowadza również opłatę stałą w sprawach o prawa majątkowe o wartości do 20.000 zł, a dopiero powyżej tej kwoty zastosowanie znajdzie opłata stosunkowa w wysokości 5 %, nie więcej niż 200.000 zł. 

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy dni od dnia ogłoszenia z wieloma wyjątkami, jak np. w zakresie przepisów dotyczących kosztów sądowych, które wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  

W zakresie przepisów przejściowych ustawa przyjmuje jako zasadę stosowania do spraw w toku ustawy nowej, również z pewnymi wyjątkami w tym zakresie. We wskazanych w ustawie przypadkach, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, stosować się będzie przepisy w dotychczasowym brzmieniu. Ponadto do spraw wszczętych i niezakończonych nie stosuje się nowych regulacji dotyczących odrębnego postępowania w sprawach gospodarczych oraz w sprawach, w których wydano nakaz w postępowaniu upominawczym, rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym lub w elektronicznym postępowaniu upominawczym. 

2019-07-26

W dniu 17 lipca 2019 roku do konsultacji publicznych trafił długo oczekiwany projekt ustawy o zawodzie farmaceuty. Głównym celem ustawy jest zrealizowanie założeń z dokumentu rządowego „Polityka lekowa państwa 2018-2020” w kwestii zasad wykonywania zawodu farmaceuty jak również zakresu usług świadczonych przez przedstawicieli zawodu. 

Zgodnie z założeniami, zasady wykonywania oraz uzyskiwania prawa wykonywania zawodu aptekarza, mają zostać uregulowane w ramach jednego aktu prawnego.

Wskazany projekt przewiduje między innymi wprowadzenie opieki farmaceutycznej, która polegać ma na udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej przez farmaceutę posiadającego określone kompetencje. Zakłada się, że farmaceuta będzie uprawniony do prowadzenia konsultacji farmaceutycznych, przeglądów lekowych oraz opracowywania indywidualnych planów opieki farmaceutycznej. Ponadto, farmaceuta będzie uprawniony do wykonywania prostych badań diagnostycznych związanych z farmakoterapią. Podejmując decyzje odnoszące się do opieki farmaceutycznej, planuje się aby farmaceuta kierował się wyłącznie dobrem pacjenta oraz aby był niezależny od poleceń służbowych.

W projektowanej ustawie zostały również określone zasady przyznawania prawa wykonywania zawodu farmaceuty oraz kształcenia podyplomowego, wraz z zasadami uzyskiwania tytułu specjalisty w danej dziedzinie farmacji. 

Poniżej link do strony, na której można sprawdzić postęp prac nad projektem ustawy:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12322852

2019-06-26

W dniu 19 czerwca 2019 r. Komitet Stały Rady Ministrów zaakceptował projekt nowego Prawa zamówień publicznych, które ma zastąpić dotychczasową ustawę. Wśród nowych regulacji można wymienić m.in. wprowadzenie katalogu obowiązkowych postanowień umownych oraz katalogu klauzul abuzywnych, a także nałożenie na zamawiających obowiązku wypłacania wynagrodzenia w częściach lub w formie zaliczek.

Projekt zakłada wprowadzenie katalogu klauzul abuzywnych, których stosowanie w umowach w sprawach zamówień publicznych będzie zabronione. Do tej kategorii należeć będą m.in. postanowienia, które przewidują możliwości jednostronnego ograniczenia zakresu zamówienia przez zamawiającego bez wskazania jego minimalnej wartości lub wielkości świadczenia. Projekt nakłada także na Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych obowiązek publikowania przykładowych niedozwolonych postanowień umownych – w oparciu o orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej oraz sądu zamówień publicznych, tj. Sądu Okręgowego w Warszawie, który będzie wyłącznie właściwy do rozpoznawania skarg na orzeczenia KIO.

Projekt nakłada na zamawiających także obowiązek dokonywania na rzecz wykonawców płatności wynagrodzenia w częściach lub w formie zaliczek, których wartość nie będzie mogła być niższa niż 5% łącznego wynagrodzenia wykonawcy. Obowiązek ten będzie dotyczył jednak wyłącznie umów w sprawie zamówień publicznych, zawartych na okres dłuższy niż 12 miesięcy. Takie rozwiązanie ma na celu zwiększenie ilości małych i średnich przedsiębiorstw, które będą zainteresowane udziałem w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, a przez to zwiększenie konkurencyjności całego systemu. 

Obecnie, projekt jest przedmiotem prac Komisji Prawniczej, które potrwają do dnia 27 czerwca 2019 r. Zakłada się, że ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. 

Tekst przyjętego projektu ustawy dostępny jest pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12320355/12565469/dokument402025.pdf 

2019-06-19

Sąd Unii Europejskiej orzekł, że logo marki Adidas w postaci trzech równoległych pasków nie stanowi znaku towarowego ze względu na brak "charakteru odróżniającego". 

W 2016 roku belgijska spółka Shoe Branding Europe BVBA złożyła wniosek o unieważnienie znaku towarowego spółki Adidas do Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) twierdząc, że znak towarowy w postaci trzech pasków pozbawiony jest charakteru odróżniającego, zarówno samoistnie, jak i w następstwie używania. EUIPO przychyliło się do wniosku i unieważniło zarejestrowany znak towarowy. Adidas odwołał się od tej decyzji do Sądu Unii Europejskiej, który w środę podtrzymał decyzję EUIPO o unieważnieniu rejestracji trzech pasków jako znaku towarowego. Sąd Unii Europejskiej zwrócił uwagę na to, że Adidas musiał udowodnić, że jego zarejestrowany znak towarowy dla odzieży, butów i czapek umożliwił konsumentowi skojarzenie produktu z jego nazwą oraz to, że jego znak towarowy był używany na całym terytorium Unii, ale uczynił to tylko w odniesieniu do pięciu państw członkowskich. 

Adidas uznał, że wyrok jest rozczarowujący, podkreślił jednak, że będzie on miał niewielkie znaczenie dla dalszego wykorzystania symbolu. Firma może teraz odwołać się od wyroku do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. 

2019-06-19
13 czerwca 2019 roku Sejm przyjął ustawę o oznakowaniu produktów wytworzonych bez wykorzystania
organizmów genetycznie zmodyfikowanych jako wolnych od tych organizmów.

Ustawa reguluje następujące kwestie:
 
zasady oznakowania żywności jako wolnej od GMO;
obowiązki podmiotów wprowadzających na rynek, żywność lub pasze oznakowane jako wolne od GMO;
zasady przeprowadzania kontroli przestrzegania przepisów;
zasady odpowiedzialności za naruszenie ustawy.
 
Zgodnie z ustawą, używanie znaku graficznego oraz wyrażeń towarzyszących (np. „bez GMO”) możliwe będzie jedynie w ściśle określonych przypadkach, w tym w szczególności:
 
w przypadku żywności pochodzenia roślinnego, która zawiera, składa się lub została wyprodukowana z organizmów, dla których istnieją odpowiedniki wpisane do rejestru żywności i paszy GMO, jeżeli nie zawiera, nie składa się oraz nie została wyprodukowana z GMO;
w przypadku żywności pochodzenia zwierzęcego, która została pozyskana ze zwierząt lub od zwierząt w żywieniu których, w okresie karencji poprzedzającym jej pozyskanie, nie były stosowane genetycznie zmodyfikowane pasze.
 
Co więcej, ustawa nakładać będzie na producentów obowiązek przeprowadzenia badań laboratoryjnych dla produktów wprowadzanych na rynek jako „wolne od GMO”. Podmiot ten zobowiązany będzie również posiadać i przechowywać przez okres dwóch lat od wprowadzenia na rynek wyników takich badań oraz innych dokumentów potwierdzających, że dany produkt jest wolny od GMO.
 
Ustawa przewiduje również wysokie kary administracyjne za wprowadzenie do obrotu żywności z naruszeniem przepisów ustawy – nawet do 180 tysięcy złotych czy dziesięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie produktu na rynek.
 
Projektowane przepisy zakładają, że ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2020 roku. Biorąc pod uwagę tempo prac legislacyjnych oraz fakt, że ustawa została już skierowana do Senatu, jest to termin jak najbardziej realny.
 
Treść ustawy dostępna jest pod adresem: http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/3262_u/$file/3262_u.pdf
 
2019-06-18

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął wątpliwości co do stosowania wyższych kosztów uzyskania przychodu w przypadku rozporządzania autorskimi prawami majątkowymi. 

Spór dotyczył tego czy możliwe jest zastosowanie wyższych kosztów uzyskania przychodu (50%) jeżeli wynagrodzenie za pracę twórczą określone jest na podstawie czasu pracy udokumentowanego w wewnętrznym systemie pracodawcy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego żeby zastosować wyższe koszty uzyskania przychodu należy w sposób wyraźny wyodrębnić części wynagrodzenia należną za rozporządzanie autorskimi prawami majątkowymi do utworu. Nie jest wystarczająca sama potencjalna możliwość wyselekcjonowania czasu pracy przeznaczonego na pracę twórczą.

Co istotne Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argument, że wynagrodzenie do którego można zastosować wyższe koszty uzyskania przychodu (o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) powinno przysługiwać pracownikowi nie z tytułu wykonywania pracy twórczej, ale z tytułu przeniesienia na pracodawcę majątkowych praw autorskich.

Źródło:  Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2019 r. (sygn. akt.: II FSK 1339/17).

<1/19>